အခါးအရသာၾကြယ္သည့္ ၾကက္ဟင္းခါးသီး

ၾကက္ဟင္းခါးသီးသည္ ခါးသည္။ ခါး၍ ႀကိဳက္သူမရိွဟုထင္လွ်င္ မွားမည္။ ၾကက္ဟင္းခါးသီးကို ႀကိဳက္ႏွစ္သက္သူမ်ားစြာ႐ိွသည္။ အေၾကာတက္လွ်င္ တက္ပါေစ၊ အိပ္ခ်င္ ငိုက္မ်ဥ္းၿပီး မ်က္စိ မဖြင့္ႏုိင္ျဖစ္ခ်င္ ျဖစ္ပါေစ။ ႀကိဳက္လြန္းသည့္အစာျဖစ္၍ စားမည္ဆုိသူမ်ားကို လက္ေတြ႕ေတြ႕ဖူး ပါသည္။

အမွန္ေတာ့ ေဆးက်မ္းမ်ားအလိုအရ ၾကက္ဟင္းခါးသီးသည္ ေလစာျဖစ္သည္။ ''အခါးဟူ သမွ် ေလဓာတ္ၾကြသည္ '' ဟူေသာ စကားႏွင့္အညီ ေလတိုးေစႏုိင္ေသာ အစာျဖစ္ သည္။ ေလတိုးဟူသည္ ေသြးတုိးႏွင့္အတူတူပင္ျဖစ္သည္။ ေဆးခါးအရသာသည္ ေသြးတိုးလွ်င္ တျဖည္းျဖည္းတိုးလာၿပီး ျပန္က်ခ်ိန္ေႏွးသျဖင့္ ေတြ႔ရခက္သည္။ ေခြးေတာက္႐ြက္ အခါးႏွင့္မတူေပ။ ေခြးေတာက္႐ြက္အခါးသည္ ''ပူခါး '' ျဖစ္သည္။ ေသြးတက္လွ်င္ အတက္ျမန္ေသာ္လည္း အစာေၾကသြားလွ်င္လည္း အက်ျမန္သည္။ ၾကက္ဟင္းခါးႏွင့္ေခြး ေတာက္သည္ အခါးခ်င္းတူေသာ္လည္း ပူခါး၊ ေအးခါး ကြာျခားသည္။ အေနာက္တုိင္းေဆးပညာတြင္ ဓာတုေဗဒနည္းျဖင့္ဓာတ္ခြဲ သကဲ့သို႔ ႐ိုးရာေဆးပညာ၌ အရသာတြင္ အပူ၊ အေအးပါ ခြဲျခားၿပီး ဓာတ္ခြဲေလ့႐ိွသည္။ ခ်ဥ္းကပ္ပံုျခင္းမတူေပ။စာေရးသူငယ္စဥ္က ဦးေလးေတာ္သူ တစ္ဦးသည္ ၾကက္ဟင္းခါးသီး အေတာ္ႀကိဳက္သည္။ တစ္ေန႔တြင္ ဝက္သားဟင္းႏွင့္ ၾကက္ဟင္းခါးသီးေၾကာ္ တြဲဖက္စားမိ သည္။ ည ၆ နာရီခန္႔က ထမင္းစားၿပီး ည ၈ နာရီတြင္ တီဗြီမွလာေသာ သတင္းၾကည့္ေနရင္း လက္မွကိုင္ထားေသာ ရီမုကြန္ထ႐ိုးလြတ္က်သြားကာ မူးလဲသြားသည္။ စာေရးသူတို႔ေန ထုိင္ရာ နယ္ၿမိဳ႕ေလးျဖစ္ေသာ ဥကၠံၿမိဳ႕မွ ရန္ကုန္ေဆး႐ံု ႀကီးသို႔ ကားျဖင့္တင္ပို႔ရာ ၂ နာရီခြဲခန္႔ အခ်ိန္ၾကာသည္။ သူသည္ ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာေပါက္ေရာဂါျဖင့္ ေသဆံုးသြားသည္။

ေလစာတစ္မ်ဳိးတည္းစားလွ်င္ ကိစၥမ႐ိွေပ။ ေသြးေၾကာမ်ားက ခံႏုိင္ရည္႐ိွေသးသည္။ ေလ စာ ႏွစ္မ်ိဳး တြဲစားလွ်င္ ေသြးေၾကာမ်ား ခံႏိုင္ရည္အားနည္းသည့္အ႐ြယ္ အသက္ႀကီး သူမ်ား တြင္ ေသြးေၾကာေပါက္တတ္သည္။ အထူးသျဖင့္ ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာျပတ္၊ ေလျဖတ္ေရာ ဂါျဖစ္ႏုိင္သည္ကို သတိျပဳရန္လုိသည္။

မွ်စ္ခ်ဥ္ႏွင့္ ဝက္သားခ်က္စားၿပီး ေသြးတိုးေလျဖတ္သူလည္းရိွသည္။ စာေရးသူ၏အေတြ႕အႀကံဳ အရ အစားမွား၊ ေလျဖတ္သူမ်ားသည္ အသက္ ၅ဝ ေက်ာ္ အ႐ြယ္ေကာင္း၊ အစားေကာင္း သူမ်ား ျဖစ္သည္ကိုေတြ႕ရသည္။ အသက္ ၇ဝ ေက်ာ္လူႀကီးမ်ားက အစားအေသာက္ ဆင္ျခင္သည္ကို ေတြ႕ရသည္။

ဝက္သား၊ မွ်စ္ခ်ဥ္၊ ၾကက္ဟင္းခါးသီး၊ ေခြးေတာက္႐ြက္၊ တမာ႐ြက္၊ ဘူးခ်ဥ္၊ ႏွမ္းဖတ္ခ်ဥ္၊ သရက္ခ်ဥ္၊ မုန္လာခ်ဥ္၊ ေၾကာင္လွ်ာသီးမ်ားသည္ ေလစာမ်ားျဖစ္ၾကသည္။ ထိုအစာမ်ားကို ႀကိဳက္ႏွစ္သက္လွ်င္ တစ္ႀကိမ္တြင္ တစ္မ်ဳိးသာစားသံုးသင့္သည္။ ေလစာ ႏွစ္မ်ဳိးတြဲ စားျခင္းျဖင့္ ေလျဖတ္ျခင္း၊ ေသြးတိုးျခင္း၊ ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာေပါက္ျခင္းျဖစ္ႏုိင္သည္ကို သတိျပဳၾကေစလုိသည္။

ျမန္မာ့႐ိုးရာ တုိင္းရင္းေဆးပညာအေျခခံ ''ရသာေျခာက္ပါး စံုေအာင္စား၊ ခြန္အားျပည့္ကာ လူက်န္းမာ'' ဟူေသာနည္းအရ ခ်ဳိ၊ ခ်ဥ္၊ ငန္၊ စပ္၊ ဖန္၊ ခါး ရသာေျခာက္ပါးကို ေန႔စဥ္စံုေအာင္ စားသူ သည္ က်န္းမာေရးအတြက္ေကာင္းသည္။ မွ်တေသာ စားေသာက္ နည္းျဖစ္သည္။

ၾကက္ဟင္းခါးသီးကို ဟင္းခ်က္စားေသာအခါ အခါးအရသာေလ်ာ့သြားေအာင္ ကန္႔လန္႔ျဖတ္ လွီးျဖတ္ၿပီးေနာက္ ဆားရည္ျဖင့္ စိမ္ထားေလ့႐ိွၾကသည္။ ဤနည္းျဖင့္ အလြန္အကြၽံမခါးေအာင္ စားေကာင္းေအာင္ ျပဳလုပ္ေလ့႐ိွၾကသည္။ ေနာက္တစ္နည္းမွာ အကြင္းလုိက္ လွီးျဖတ္ၿပီးေနာက္ ဆားမ်ားမ်ားျဖင့္ ပြတ္နယ္ကာ ေခတၱထားၿပီးေနာက္မွ ဆန္ေဆးရည္ျဖင့္ ပြတ္ေဆးရသည္။ ဤနည္းမွာ အခါးမက်န္ေတာ့သေလာက္ ကုန္သြားသျဖင့္ အခါးအရသာခံစားလုိသူမ်ားက မႀကိဳက္ၾကေပ။ သင့္တင့္ေသာအခါးဓာတ္႐ိွမွသာ ၾကက္
ဟင္းခါးသီးအရသာ ေပၚသည္ဟုဆုိသည္။ အခါးႀကိဳက္သူမ်ားသည္ သာမန္ဆားရည္ျဖင့္ တစ္ႀကိမ္ခန္႔ေဆးၿပီးခ်က္စားျခင္းျဖင့္ လံုေလာက္ႏုိင္သည္။
ၾကက္ဟင္းခါးသီးကို ၾကက္သြန္ျဖဴ၊ ၾကက္သြန္နီဆီသတ္ၿပီး ပုစြန္ေျခာက္ျဖင့္ အစိုေၾကာ္စားသူ၊ အေျခာက္ေၾကာ္စားသူမ်ား႐ိွသကဲ့သို႔ ဟင္းခ်က္စားသူမ်ားလည္း႐ိွသည္။ သူ႔ခ်ည္းခ်က္မစားဘဲ ကုလားပဲ၊ ပဲစင္းငံုႏွင့္ေရာခ်က္ စားလွ်င္လည္း အခါးအရသာႏွင့္အဆိမ့္ အရသာတြဲ၍ စားေကာင္းေသာဟင္း တစ္မယ္ရ႐ိွႏုိင္သည္။

စာေရးသူတို႔ငယ္စဥ္က ေတာ႐ြာမ်ားတြင္ ၾကက္ဟင္းခါးသီးအလံုးေသးေလးမ်ားကို မီးဖုတ္ၿပီး ငါးပိရည္ႏွင့္တို႔စရာအျဖစ္ စားသံုးသည္ကို အမွတ္ရမိသည္။ ၾကက္ဟင္းခါးသီး ကို ျပဳတ္၍ လည္းတုိ႔စရာအျဖစ္ စားသံုးေလ့႐ိွၾကသည္။ ငါးပိတြင္ အစပ္မ ထည့္။ မန္က်ည္းသီး စိမ္းကို ေထာင္းထည့္ၿပီး ၾကက္ဟင္းခါးသီးျပဳတ္ (သို႔မဟုတ္) မီးဖုတ္ထားသည့္တို႔စရာႏွင့္ စားလွ်င္ အလြန္ထမင္းၿမိန္သည္။ စားေကာင္းေအာင္ခ်က္စားသည္။

နည္းတစ္နည္းမွာ -

ၾကက္ဟင္းခါးသီးကို အခြံျခစ္ၿပီး ဓားျပား႐ိုက္ အေစ့ထုတ္ၿပီးလွ်င္ မညက္တညက္ေထာင္းကာ င႐ုတ္သီး၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ၊ ၾကက္သြန္နီ၊ ခ်င္းပါေသာ အေမႊးအႀကိဳင္ေထာင္းၿပီးသားကို ဆီသတ္၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီး၊ ဆား၊ နႏြင္းခတ္၊ က်က္ပါက ၾကက္ဟင္းခါးသီးကို ထည့္ေမႊပါ။ ၾကက္ဟင္းခါးသီး အေနေတာ္က်က္ပါက ခ်၍စားႏုိင္ပါၿပီ။ (ျမန္မာ့အသံ ဦးေက်ာ္ဦး၊ ျမန္မာ့အစာႏွင့္အာဟာရ)
ၾကက္ဟင္းခါးသီးသည္ အရသာခါးေသာ္လည္း သံပုရာသီးကဲ့သို႔ပင္ ဗီတာမင္စီၾကြယ္ဝေသာ အစာျဖစ္သည္ဟု အေနာက္တုိင္းေဆးပညာကဆုိသည္။ ၄င္းဓာတ္အျပင္ ေရေငြ႕ဓာတ္၊ ထံုးဓာတ္၊ ကစီဓာတ္တုိ႔လည္း ပါဝင္သည္ဟုဆုိသည္။

ျမန္မာ့ေဆးက်မ္းမ်ားတြင္ -

ၾကက္ဟင္းခါးသီးသည္ အသီးႀကီးေသာ ၾကက္ဟင္းခါးသီးႏွင့္ ေသးေသာၾကက္ဟင္းခါး သီးဟူ၍ ႏွစ္မ်ဳိး႐ိွသည္။ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးပင္ ခါး၏။ ေၾကလြယ္၏။ ခါးေသာ္လည္း ေလကို မပ်က္ေစတတ္၊ ေအး၏။ သလိပ္သည္းေျခကိုႏုိင္၏။ အဖ်ားနာ၊ ပ႑ဳနာ၊ ေမဟနာ (ဆီးလြန္ေသာေရာဂါ) ပိုးနာ တုိ႔ကိုႏုိင္၏။ ၾကက္ဟင္းခါးသီးအငယ္သည္ အႀကီး ထက္ ေၾကလြယ္၏။ ဝမ္းမီးကို ေတာက္ေစတတ္၏။ (ဥတုေဘာဇနသဂၤဟက်မ္း)ၾကက္ဟင္းခါးသီးသည္ ခါး၏။ ေသြးကို တက္ေစတတ္၏။ သလိပ္သည္းေျခကို ႏုိင္၏။ ေလကို ပ်က္ေစတတ္၏။ အဖ်ားနာ၊ ပ႑ဳနာ၊ ေမဟနာ၊ ပိုးနာတို႔ကိုႏုိင္၏။ ဝမ္းမီးကိုေတာက္ေစတတ္၏။ မီးယပ္၊ ဝမ္းပ်က္ႏွင့္လြန္စြာသင့္ ၏။(႐ႈေတာ္မႈ ေဆးအဘိဓာန္က်မ္း)ေ႐ွးေဆးက်မ္းမ်ားတြင္ ၾကက္ဟင္းခါးသီး သည္ ေၾကလြယ္ေသာအစာျဖစ္ၿပီး ပိုးေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ အဖ်ားအနာ ကိုႏုိင္ေၾကာင္း ေလ့လာေတြ႕႐ိွရသည္။

ဇီဝိတဝၯနေဆးက်မ္းတြင္ ၾကက္ဟင္းခါးသီးသည္ ခါး၏၊ ဆိမ့္၏၊ ဝါေယာပထဝီဓာတ္ ႏွစ္ပါး လြန္ကဲ၏။ မပူလြန္း၊ မေအးလြန္း မွ်တေသာေတေဇာ႐ိွ၏။ ဝမ္းေလကိုခ်ဳပ္ေစ ၍ ေတာင့္ တင္း ေညာင္းညာျခင္းကို ျဖစ္ေစတတ္၏။ (ထူးျခားခ်က္) ႏုိ႔စို႔ကေလး၊ ဝမ္းစိမ္းသြားေနလွ်င္ အဓိကခ်က္၍ စားလွ်င္ ေကာင္းစြာ ေပ်ာက္ေစတတ္၏ဟုဆိုထားသည္ကိုေတြ႕႔ ႐ိွရသည္။ဓာတုရသေလးေစာင္တြဲက်မ္းတြင္ ၾကက္ဟင္းခါးသီးသည္ သည္းေျခႀကိဳက္ ၏ဟုဆုိထားသည္။ (သည္းေျခႀကိဳက္ဆိုသည္မွာ ႀကိဳက္မိလွ်င္ စြဲလမ္းေစေသာ အစာမ်ိဳးကို ဆိုလုိသည္။)ၾကက္ဟင္းခါးသီးႏွင့္ ပူးတြဲစားပါက အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစ (အဆိပ္ျဖစ္ေစ) တတ္ေသာ အစာမွာ 'မႈိ' ျဖစ္သည္ကို သတိျပဳၾကပါ။နိဂံုးခ်ဳပ္အားျဖင့္ ၾကက္ဟင္းခါးသီးသည္ ရသာေျခာက္ပါးတြင္ပါဝင္ေသာ အခါးအရသာၾကြယ္ဝေသာ အစားအစာျဖစ္သျဖင့္ ရံဖန္ရံခါ စားသံုးသင့္ေသာဓာတ္စာမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ေသြးသားကို စင္ၾကယ္ၿပီး အေၾကာေလေလွ်ာက္ေစေသာအစာ၊ အသက္ႀကီးသူမ်ား အတြက္ ေလဆက္ေစေသာ အစာမ်ိဳးလည္း ျဖစ္ပါသည္။ သတိျပဳရန္မွာ တစ္ေန႔တည္း ေလစာႏွစ္မ်ိဳးတြဲစားျခင္း၊ ၾကက္ဟင္းခါးသီးကို ဝက္သား၊ မႈိတုိ႔ႏွင့္တြဲဖက္စားသံုးျခင္းမျပဳရန္ သတိျပဳၾကပါဟု တင္ျပ လုိက္ရပါသည္။

ၾကည္လြင္ျမင့္ (မုျဒာ)

Ref-က်န္းမာေရးအတြက္ေဆးတစ္ခြက္